Bogactwo greckiej kuchni - mezedes

30-04-2016

W kuchni greckiej mezedes (gr. μεζέ, μεζέδες) to potrawa lub zestaw potraw, podanych jako przekąska lub przystawka. W skład greckich mezedes najczęściej wchodzą: plaster sera feta polany oliwą z oliwek z dodatkiem przypraw, np. posypany oregano, oliwki podane z pieczywem. Mogą to być też małe porcje owoców morza, smażonych lub faszerowanych warzyw oraz popularne pasty do pieczywa. Piato mezedes to wiele, różnych zakąsek, podanych na wspólnym talerzu. Niezależnie od wyboru przystawek na stole najczęściej pojawia się chleb i oliwa, które są podstawowymi produktami.

Mezedes - gdzie, kiedy i z kim

Kuchnia kreteńska oferuje różnorodne bogactwo przystawek. Jest ich na tyle dużo, że ich smakosze mogą dowolnie komponować posiłki składające się z ich wyboru, rezygnując przy tym z dania głównego. Grecy uwielbiają wspólnie celebrowane posiłki, szczególnie po całym dniu pracy, jednak bardzo często można ich spotkać w barach, małych knajpkach w trakcie dnia przy talerzu mezedes i szklaneczce ouzo. Przekąski zaspokajają apetyt, można się też nimi podzielić, np. ze znajomymi w trakcie wizyty w mieście. Przystawek można skosztować w każdej restauracji lub tawernie oraz w małych barach i kafejkach, w których są one podane jako dodatek do spożywanych napojów. Istnieją też bary, które specjalizują się tylko w mezedes, można je znaleźć najczęściej blisko lokalnych targów, skąd pochodzą świeże produkty potrzebne do ich przygotowania. Polecamy szczególnie te znajdujące się przy rybnych i warzywnych stoiskach.

Rodzaje przekąsek

Podstawową przekąską jest chleb, serwowany również do dań głównych. Ze względu na wiele rodzajów pieczywa Grecy chętnie spożywają chleb jako dodatek do wszystkich potraw.

W tawernach i restauracjach jest często podawany od razu, niezależnie od tego czy został zamówiony, opłatę za jego podanie dolicza się do rachunku. Do pieczywa najczęściej podawane są pasty, np. z oliwek, suszonego bobu lub groszku fava. W menu Kreteńczyków oliwki to jeden z podstawowych składników codziennej diety, dlatego pojawiają się w różnych formach. Pasta z oliwek jest obecnie najpopularniejsza. Kiedyś, w okresie wojen i okupacji, wraz z chlebem stanowiła typowe pożywienie dla mieszkańców małych wiosek. Mniej popularne, ale równie smaczne, są pasty z roślin strączkowych, np. z suszonego bobu lub też żółtego, łuskanego groszku fava.

Na stole bardzo często pojawiają się sery, od popularnej fety, miękkiego sera dodawanego do warzyw i przekąsek po sery twarde, np. typową dla Krety gravierę lub kefalotyri, ser podobny do włoskiego parmezanu. Nierzadko w nietypowych połączeniach, jak np. ser graviera o nieco ostrym smaku podawany ze słodkim miodem lub też schłodzony arbuz posypany fetą.

Dakos (gr. ντάκος)

Zwane także koukouvayia (gr. κουκουβαυία) to jedne z najbardziej popularnych meze na Krecie. Jej podstawą jest suche pieczywo, które skrapia się oliwką oraz dodaje przetarte pomidory z serem mizithria i oregano. Nazwa dania odnosi się do podstawowego składnika, czyli suchego pieczywa, paximadi (sucharów, gr. παξιμάδι) wykonywanych w tradycyjny sposób z mąki jęczmiennej, soli oraz drożdży. Dawniej podstawowy produkt w diecie Kreteńczyków. Sama przekąska jest prosta i szybka w przygotowaniu, a jednocześnie bardzo zdrowa i smaczna. O jej smaku decyduje przede wszystkim wysoka jakość wszystkich składników.

Ser halloumi (gr. xαλούμι)

Grillowany ser halloumi to niezwykle prosta i smaczna przekąska. Ser oryginalnie pochodzi z Cypru. Jest to biały, półtwardy ser wytwarzany z niepasteryzowanego mleka owczego lub też z mieszanki owczego oraz koziego mleka. Receptura jego wytwarzania jest niezmienna od wieków. Cechą charakterystyczną jest dość elastyczna konsystencja oraz wysoka temperatura topnienia, która sprawia, że ser znakomicie znosi grillowanie czy smażenie. Ser jest dość słony, ok. 3% jego wagi stanowi sól. Podawany jest z cytryną, której sokiem może być skropiony. Halloumi jest bardzo popularny w Grecji oraz na Bliskim Wschodzie.

Dolmades (gr. vτολμάδες)

Jedno z najpopularniejszych meze kuchni greckiej. Są to faszerowane ryżem i ziołami liście winogron, czasami również z dodatkiem siekanego mięsa. Do ich przygotowania potrzebne są liście winogron, które powinny być młode i bardzo delikatne. Najlepsze i najdelikatniejsze są te zbierane w okresie maja, choć wykorzystywane są również te w zalewie. Wykonanie tej przystawki jest czasochłonne, dlatego nie w każdej tawernie jest ona dostępna. Warto pytać o te przygotowane w małych, lokalnych miejscach, zdarza się bowiem, że w popularnych kurortach są serwowane jako gotowe produkty ze słoików.

Smażona cukinia (gr. kολοκυθάκια τηγανητά, kolokithakia tiganita)

W kawałkach, smażona na głębokim tłuszczu w panierce z dodatkiem piwa, które wzbogaca jej smak. Powstałe placuszki dobrze smakują w połączeniu z tzatzikami lub po prostu greckim jogurtem. Należy pamiętać, że przystawka jest kaloryczna, choć bardzo smaczna.

Tzatziki (gr. τζατζίκι)

To jeden z najprostszych i najbardziej popularnych greckich sosów, który znakomicie sprawdza się jako dodatek do wielu dań. Często jest podawany do mięs, w plackach pita lub też do grillowanych i smażonych warzyw. Tzatziki są zdrowe, lecz ze względu na dodatek czosnku nie przez wszystkich uwielbiane. Czosnek z sokiem z cytryny jest źródłem przeciwutleniaczy, a białko, wapń i przyjazne bakterie zawarte w jogurcie greckim mają dobroczynny wpływ na organizm.

Kalitsounia (gr. kαλιτσούνια)

Pierożki, które zawierają różnego rodzaju nadzienie, zarówno w wersji słonej, jak i słodkiej. Są krótko smażone w głębokim oleju albo pieczone w piekarniku, a gotowe kiedy ciasto posiada złoty kolor. Najpopularniejsza wersja kalitsounia serwowana jest z serem i miodem. Połączenie sera, mięty, miodu i cynamonu jest niezwykle smaczne.

Melitzanosalata (gr. mελιτζανοσαλάτα)

Pasta z bakłażanów jest kolejnym przykładem zastosowania popularnych w Grecji bakłażanów. Pyszna pasta może być dodatkiem do dań mięsnych oraz chleba. Jest prosta w przygotowaniu i najlepiej smakuje latem, kiedy dostępne są świeże bakłażany. Smak melitzanosalaty można wzbogacić dodając czosnek, który zaostrza jej smak.

Smażone kalmary (gr. καλαμαράκια τηγανητά)

Serwowane są w większości ouzeries i wszystkich tawern rybnych oraz restauracji turystycznych. Pokrojone w krążki kalmary zanurzone w panierce są smażone w głębokim tłuszczu. Podawane z sokiem z cytryny są jedną z podstawowych przystawek.


Kornelia Michalak
Kornelia Michalak

Miłośniczka i pasjonatka podróży za jeden uśmiech do gwiazd lub tylko o jedną miejscowość dalej.

Z przypadku "Kretolożka". Ciągle poszukująca urokliwych zakątków

i oczekująca na niezwykłe spotkania z ludźmi.

podobne wpisy

Kali oreksi (gr. smacznego), czyli w greckiej tawernie

Kreta to nie tylko pałac w Knossos i bajeczne plaże z turkusowymi... Czytaj więcej

Jak najlepiej rozpocząć dzień? … od greckiego śniadania

W ramach oferty oferujemy wybór kilkunastu hoteli, w których... Czytaj więcej

Grecka uczta w tawernach. Oferta ze zniżką dla klientów Nelmare

Kreta, jako największa grecka wyspa przyciąga turystów... Czytaj więcej

Ser graviera - znakomity ser pochodzący z Krety

Ser graviera - prawdopodobnie najlepszy i najbardziej znany... Czytaj więcej

Kulinarna legenda Krety - Pan Jorgos Xatziparashos 

Przez ponad pół wieku Pan Jorgos Xatziparashos w swojej... Czytaj więcej

Oliwa z oliwek to skarb Śródziemnomorza

Przez Homera nazwana „płynnym złotem”, przez mieszkańców... Czytaj więcej

Frappé - grecka kawa mrożona

Kawa frappé to grecki sposób na orzeźwienie w upalne dni... Czytaj więcej