Kreta: 6 stycznia czyli Epifania

03-01-2017

W dniu 6 stycznia obchodzone jest w całej Grecji i na Krecie święto Objawienia Pańskiego zwane Teofania lub Epifania. W Polsce tradycyjnie związane z postaciami Trzech Króli, którzy przybyli do Dzieciątka, natomiast w greckim kościele święto obchodzone na pamiątkę chrztu Jezusa w rzece Jordan, jako symbol objawienia się Boga i Trójcy Świętej. Dlatego nazwa święta Epifanii w języku greckim oznacza "objawienie".

6 stycznia, czyli Epifania i Święto Trzech Króli

Tradycyjnie w dniu 6 stycznia kończy się dwunastodniowy okres świąteczny trwający od Bożego Narodzenia, podczas którego w Grecji świętuje się śpiewając i wykonując tradycyjne tańce. Tego dnia Jezus został ochrzczony przez Jana Chrzcielna, który w ten sposób potwierdził, iż jest On tym, któremu Jan szykował drogę. Podczas chrztu niebiosa miały rozstąpić się, a wszystkim ukazał się Duch Święty w postaci gołębia i sfrunął na Jezusa. Głos Boga oznajmił "to jest mój syn umiłowany". W jednej chwili objawiła się cała Trójca Święta, stąd święto Epifanii (gr. Θεοφάνεια) nazwane zostało z języka greckiego "objawieniem". Od dawien dawna było też znane jako „oświecenie", gdyż Objawieniu Boga towarzyszyła niezwykła światłość. Święto Objawienia obchodzi się tego samego dnia co według naszej tradycji - Święto Trzech Króli. W tym wyjątkowym dniu zarówno Grecy jak i Polacy praktykują inne zwyczaje i obrzędy. 

Tradycyjne obchody Epifanii

Uroczystości, które odbywają się w tym dniu nazywane są błogosławieństwem wód (gr. αγιασμό των υδάτων) i przybierają niesamowity przebieg w portach, na plażach oraz przy zbiornikach wodnych. Wtedy to bowiem kapłan przywdziewa odświętne szaty, aby przewodzić procesji wiernych udającej się do rzeki, morza lub też innego akwenu. W ostatnim etapie tego pochodu następuje moment poświęcenia, który polega na rzuceniu krzyża do wody. Tradycyjnie młodzi mężczyźni nurkują i ścigają się, który pierwszy pośród wzburzonej fali odnajdzie krzyż. Nagrodą dla zwycięzcy jest "wieczna chwała" oraz możliwość cieszenia się szczęściem i błogosławieństwem przez cały nadchodzący rok. W czasie tego święta święci się morze, jeziora i rzeki oraz błogosławi łódki i statki. 

Warto wspomnieć, iż zwyczaj święcenia wody symbolizuje w całej Grecji związek jej mieszkańców z morzem, które posiada dla nich szczególne znaczenie. Nie od dzisiaj bowiem wiadomo, iż było ono głównym źródłem dobrobytu. Dlatego nie dziwi też fakt, że święto Epifanii gromadzi 6 stycznia tak wielu ludzi.

Istnieje jeszcze jedna, ciekawa tradycja związana ze świętem Epifanii. Jak głosi legenda, w okresie od Bożego Narodzenia do dnia Objawienia Pańskiego wychodzą spod ziemi kalikandzari, czyli złośliwe gnomy, które przynoszą ludziom smutek i nieszczęścia. W celu ich odstraszenia, na ulice wychodzą mężczyźni wysmarowani sadzą oraz ubrani w owcze skóry, a w domach mieszkańcy palą drewno i oświetlają pomieszczenia, aby w dniu Objawienia Pańskiego gnomy znów wróciły pod ziemię. 


Kornelia Michalak
Kornelia Michalak

Miłośniczka i pasjonatka podróży za jeden uśmiech do gwiazd lub tylko o jedną miejscowość dalej.

Z przypadku "Kretolożka". Ciągle poszukująca urokliwych zakątków

i oczekująca na niezwykłe spotkania z ludźmi.

podobne wpisy

Kreta: Boże Narodzenie

Boże Narodzenie na Krecie to szczególnie uroczysty okres,... Czytaj więcej

Wielkanoc w Grecji

Najważniejszym świętem w kalendarzu liturgicznym wyznawców... Czytaj więcej

Zbiory oliwek na Krecie: fakty i mity

Kreta jest idealnym miejscem do uprawy drzew oliwnych ze... Czytaj więcej

Kreta: Europejski dzień turystyki winnej

Dzisiaj na Krecie obchodzony jest europejski dzień turystyki... Czytaj więcej