Tradycje Wielkiego Postu w Grecji

05-03-2017

W Grecji, podobnie jak w Polsce rozpoczął się okres Wielkiego Postu (gr. Σαρακοστή), który tradycyjnie rozpoczyna pierwszy poniedziałek po Karnawale, zwany Czystym Poniedziałkiem (gr. Καθαρή Δευτέρα), odpowiednik polskiego Popielca (Środy Popielcowej). Czysty Poniedziałek w Kościele greckim symbolizuje oczyszczenie z grzechów po czasie Karnawału, a dawniej w niektórych częściach Grecji był dniem, w którym poranek kobiety spędzały na porządkach po zabawie karnawałowej.

Tradycje Czystego Poniedziałku w Grecji

Dawniej, w pierwsze trzy dni postu spożywano tylko chleb i wodę, a osoby które miały pościć przez cały ten okres spożywały w Czysty Poniedziałek obfity posiłek składający się z zupy fasolowej, chałwy, placka z orzechami oraz tradycyjnego postnego chleba. Jednym z powszechnych zwyczajów panujących tego dnia w całym kraju jest spożywanie przaśnego, czyli niekwaszonego chleba zwanego Lagana (gr. Λαγάνα), na temat którego pisano już w Starym Testamencie. Według tradycji biblijnej chleb był spożywany przez Żydów podczas święta Paschy oraz przez Izraelitów przed wyruszeniem z Egiptu. Przyrządzany jest on ze specjalnie w tym celu przygotowanej mąki, oczywiście bez użycia zakwasu, którego posiadanie w domu podczas święta było zakazane według żydowskiego prawa religijnego. Pozostałe składniki stanowią woda, sól i pasta sezamowa. Chleb spożywa się w postać płaskich placków o kształcie owalnym bądź kwadratowym. Na górze posypany jest sezamem, czarnuszką i czasami grubym cukrem. Oferują go wszystkie greckie piekarnie, aczkolwiek wiele gospodyń przygotowuje chleb własnoręcznie.

Uzupełnieniem tradycji Czystego Poniedziałku jest puszczanie latawców na znak rozpoczęcia okresu odnowy oraz w celu oczyszczenia swojego ciała i duszy podczas 40-dniowego postu. Kiedyś latawce wykonywano z drewna i papieru, a tworzenie ich konstrukcji wymagało dużych zdolności twórcy, aby mógł się on wznieść wysoko w niebo. Latawiec symbolizuje pozbycie się wszelkich trosk po okresie zimowym oraz nowe życie, które nadchodzi wraz z budzącą się wiosną.

Kuchnia Wielkiego Postu

W czasie Wielkiego Postu nie można spożywać ryb i owoców morza posiadających kręgosłup, czerwonego mięsa oraz drobiu jak również wszystkich produktów, które pochodzą od zwierząt, w tym także nabiału i jajek. Jest to znakomity czas dla wielbicieli owoców morza, w tym szczególności ośmiornic, kalmarów ale też krewetek, homarów, małży, langust oraz mątwy, z których powstają smaczne przysmaki, np. mątwa z ryżem i szpinakiem. Niemal każda grecka gospodyni przygotowuje przekąskę zwaną taramasalata (gr. ταραμοσαλάτα), czyli pastę z ikry dorsza. Przekąska pojawia się często na stołach w Czysty Poniedziałek. W jej skład wchodzą: osolona ikra z dorsza lub karpia i innych ryb, oskórowany, suchy biały chleb, oliwa tarta czerwona cebula i sok cytrynowy. Pasta przyrządzana bywa także na bazie ziemniaków zamiast chleba. Wszystkie jej składniki są dokładnie rozcierane i mieszane, w określonej kolejności i proporcjach.

Zakończenie Wielkiego Postu

Okres Wielkiego Postu dla wielu osób, które poszczą przebiega bardzo powoli, szczególnie w ostatnich dniach. Ponieważ dawniej nie było kalendarza, aby odmierzać czas wymyślono miarę czasu i Wielki Post przedstawiano jako kobietę bez ust, na znak postu z rękami złożonymi do modlitwy. Kobieta posiadała siedem nóg, a każda z nich symbolizowała tygodnie Wielkiego Postu. Tak zrobiony kalendarz wieszano na ścianie i w każdą sobotę odcinano jedną nogę. Ostatnią nogę odcinano w Wielką Sobotę i wkładano do suszonej figi. Następnie figę tę mieszano z innymi i rozdawano członkom rodziny. Suszona figa przynosiła szczęście temu, kto ją znalazł.

Sobota św. Łazarza i Niedziela Palmowa są dniami przejściowymi, łączącymi 40-dniowy post z postem Wielkiego Tygodnia. Jest to stara tradycja kontynuowana do dnia dzisiejszego na znak pamięci o poście Chrystusa na pustyni, podczas którego był kuszony przez szatana.


Kornelia Michalak
Kornelia Michalak

Miłośniczka i pasjonatka podróży za jeden uśmiech do gwiazd lub tylko o jedną miejscowość dalej.

Z przypadku "Kretolożka". Ciągle poszukująca urokliwych zakątków

i oczekująca na niezwykłe spotkania z ludźmi.

podobne wpisy

Wielkanoc w Grecji

Najważniejszym świętem w kalendarzu liturgicznym wyznawców... Czytaj więcej

Kreta: 6 stycznia czyli Epifania

W dniu 6 stycznia obchodzone jest w całej Grecji i na Krecie... Czytaj więcej

Kreta: Boże Narodzenie

Boże Narodzenie na Krecie to szczególnie uroczysty okres,... Czytaj więcej

7. Festiwal muzyczny w Houdetsi 04-08/08/2016

Już za kilka dni, a dokładnie 4. sierpnia rozpocznie się... Czytaj więcej