Twierdza Koules

14-08-2016

Twierdza Koules (Κουλές) jest częścią weneckich umocnień na początku zachodniego falochronu portu w Heraklionie. Jej właściwa nazwa brzmi Rocca a Mare lub Castello del Molo. Znajduje się na końcu najpopularniejszego deptaku stolicy wyspy, który rozpoczyna się od placu Elefterios Wenizelos (Ελευθέριος Βενιζέλος) i wiedzie ulicą 25 Sierpnia Oodos 25 Avgoustou) - jedną z najbardziej reprezentacyjnych ulic miasta. Budowla jest doskonałym przykładem wielokulturowości Krety, gdyż została zbudowana przez Wenecjan, nazwę przejęła z języka tureckiego, a dzisiaj jest ciekawą atrakcją odrestaurowaną przez Kreteńczyków. 

Historia twierdzy Koules

Pierwsze budowle portowe powstały już w czasach arabskich. Nazwa Koules wywodzi się od arabskich słów Su Kulesi, które oznaczają Wodną Wieżę. Największy rozkwit portu przypada na czasy panowania Wenecjan, port nazwany był wówczas Candia i był najważniejszym portem we wschodniej części Morza Śródziemnego, który eksportował towary. Wenecjanie umocnili twierdzę, w XVII wieku port mógł pomieścić 50 galer. Na zewnętrznych murach można zobaczyć wykonaną w wapieniu płaskorzeźbę z wizerunkiem skrzydlatego lwa św. Marka - symbolu Republiki Weneckiej. W późniejszych wiekach zabudowania twierdzy służyły jako więzienie i magazyny.

Istnieje niewiele zachowanych dokumentów, które wyjaśniają historię twierdzy. Najwięcej wiadomości dotyczy prac prowadzonych przez Wenecjan, dzięki którym została ona przebudowana i znacznie umocniła port. Wiadomo, że twierdza powstała na miejscu okrągłej wieży z blankami, a wprowadzone zmiany dostosowały jej obronny charakter i wygląd do ówczesnych czasów. Prace nad jej przebudową trwały blisko 17 lat, a zakończyły się w roku 1540. Zewnętrzne mury mają grubość prawie 9 metrów, a grubość wewnętrznych dochodzi w niektórych miejscach do 3 metrów. Prowadzone prace dotyczyły również umacniania fundamentów twierdzy i falochronu, które były nieustannie uszkadzane przez morze. Być może to właśnie dzięki pracy Wenecjan, falochron i molo dotrwały do obecnych czasów. Wenecjanie stosowali innowacyjną technikę polegającą na zatapianiu starych statków wypełnionych kamieniami do tworzenia falochronów.  

Wygląd i funkcje twierdzy Koules

Twierdza zajmuje łącznie powierzchnię około 3600 m2. Wyższa jest jej południowo-zachodnia część o przekroju prostokątnym, niższa część jest północno-wschodnia o eliptycznym kształcie. Do twierdzy prowadziły kiedyś trzy wejścia, zachodnie wejście było główną bramą. Na dwóch piętrach twierdzy znajduje się 26 pomieszczeń. W dolnej kondygnacji znajdowały się kazamaty, w których umieszczone były armaty. Na parterze znajdowały się magazyny amunicji, składy żywności oraz więzienie. Twierdza była autonomiczną budowlą, dlatego w jej pomieszczeniach mieściły się: młyn, piekarnia, a nawet kaplica. W górnej kondygnacji ulokowane zostały pomieszczenia żołnierzy oraz oficerów, którzy stanowili obsadę garnizonu. 

Koules nie była budowlą bez wad. Najpoważniejsza dotyczyła rozmieszczenia armat na dolnej kondygnacji, w której pomieszczeniach znajdowały się niewielkie otwory strzelnicze a czarny dym unoszący się z palonego prochu wypełniał małe przestrzenie. Niedociągnięcia w budowli zauważyły też wojska tureckie, które od 1646 roku przez ponad 20 lat oblegały Heraklion. Twierdza została skutecznie wyłączona z walki za sprawą tureckiej artylerii, przez co Wenecjanie stracili kontrolę nad wejściem do portu. Miasto i cała wyspa dostały się pod panowanie tureckie.

Nowi przybysze zbudowali charakterystyczne zębate zwieńczenia murów twierdzy, tak zwane blanki. Na górnym poziomie powstał też niewielki meczet. Największą zmianą wprowadzoną przez wojska osmańskie w systemie umocnień miasta Heraklion było wybudowanie mniejszej twierdzy zwanej małą Koules. Fortyfikacje powstały już bezpośrednio na lądzie obok arsenałów weneckich. Przed wybuchem II Wojny Światowej w mieście prowadzono przebudowę ulic co wymusiło wyburzenie tej budowli wraz z częścią arsenałów weneckich. Do dzisiaj przy porcie, oprócz twierdzy, zachowały się tylko pozostałości arsenałów. 

Twierdza Koules współcześnie

Twierdza Koules i wybrzeże portowe są dzisiaj miejscem spacerów, poranych biegów oraz spotkań. Sama twierdza przeszła gruntowny remont i została udostępniona dla zwiedzających (obowiązują bilety wstępu). Można ją też  podziwiać nieograniczoną ilość razy z zewnątrz podczas przechadzki po falochronie. 


Kornelia Michalak
Kornelia Michalak

Miłośniczka i pasjonatka podróży za jeden uśmiech do gwiazd lub tylko o jedną miejscowość dalej.

Z przypadku "Kretolożka". Ciągle poszukująca urokliwych zakątków

i oczekująca na niezwykłe spotkania z ludźmi.

podobne wpisy

Heraklion - stolica wyspy i jej atrakcje

Stolica i największe miasto na Krecie (liczące ok. 130... Czytaj więcej

Muzeum Historii Naturalnej w Heraklionie

Muzeum Historii Naturalnej znajduje się w odnowionej i... Czytaj więcej

Twierdza Kazarma w Sitia

Twierdza Kazarma zbudowana jest na wzgórzu w pobliżu portu.... Czytaj więcej

Spinalonga - zaklęta wyspa

Spinalonga to niewielka wyspa, która znajduje się przy... Czytaj więcej