Zbiory oliwek na Krecie: fakty i mity

18-10-2016

Kreta jest idealnym miejscem do uprawy drzew oliwnych ze względu na łagodny klimat i skład kreteńskiej gleby. Dzięki tym warunkom produkowana oliwa z oliwek posiada znakomity zapach i wspaniały smak oraz słynie na całym świecie z wysokiej jakości. Życie na Krecie jest połączone z oliwkami, przez ich sprzedaż, sadzenie, nawadnianie, przycinanie, pielęgnację i zbiór - prace wykonywane przez cały rok. Jesień i zima to czas kiedy na wyspie zbierane są tysiące ton oliwek oraz produkowana jest znakomita oliwa w lokalnych przetwórniach. Okres zbioru rozpoczyna się w listopadzie i trwa do marca.

Zbiory oliwek (gr. λιομάζωμα) krok po kroku

Oliwki są gotowe do zbioru, gdy owoc dojrzeje w 3/4 swojej objętości. Oznacza to, że powinien być fioletowy lub prawie czarny. Jeśli oliwki są w pełni dojrzałe wówczas jakość oliwy z oliwek pogarsza się i wzrasta jej kwasowość. W miesiącach grudniu i styczniu zbiera się najwięcej oliwek. Na Krecie owoce zbierane są w mechaniczny sposób dzięki czemu można szybko i sprawnie dostarczyć je do przetwórni, gdy pozwalają na to warunki pogodowe. Pogoda nie powinna być wietrzna i deszczowa, a taka często występuje w miesiącach: grudniu i styczniu. Specjalne sieci lub duże fragmenty tkaniny syntetycznej są umieszczane pod drzewami. Owoce strząsa się przy pomocy mechanicznych kijów, które wprawiają drzewka w drgania i powodują opadanie oliwek. Przy zbiorach pracują zarówno mężczyźni jak i kobiety, mieszkańcy całymi rodzinami angażują się w pracę, nierzadko prosząc też o pomoc swoich znajomych i przyjaciół. Zbiór owoców musi być wykonany sprawnie i szybko, ponieważ często zależy od pogody. Najlepiej aby zebrane oliwki jeszcze tego samego dnia trafiły do olejarni, aby można było otrzymać z nich najlepszą oliwę. Wiele osób uznaje, że prace przy zbiorze oliwek przywodzą na myśl sielankowe obrazy. Wyjaśniamy zatem fakty i mity na ich temat. 

#1 Idylliczne zbiory

MIT: Kiedyś najpopularniejszą metodą zbierania oliwek było strząsanie owoców przy pomocy drewnianych kijów, którymi mężczyźni uderzali o pień drzewka oliwnego. Praca ta wymagała zaangażowania całej rodziny, z reguły kobiety i dzieci zbierały owoce, a mężczyźni wykonywali najcięższe czynności. Dzisiaj proces ten został znacznie skrócony przez użycie przenośnych generatorów, które pomagają w pracy ale są bardzo głośne. Dlatego większość osób pracujących podczas zbiorów nosi zatyczki do uszu. Wykorzystuje się charakterystyczne kije w kształcie litery "T", których pręt posiada 2-3 metrów długości i jest podłączony do źródła energii. Głowica drążka wiruje na tyle szybko, iż strąca oliwki na sieci pod drzewem. A owoce są następnie przenoszone do worków. Zatem obraz pracy w ciszy i spokoju współcześnie nie występuje. 

#2 Każdy jest rolnikiem

FAKT: Na czas zbioru oliwek niemal każdy Kreteńczyk staje się rolnikiem. Aby zbiór trwał możliwie krótko w czasie kiedy pogoda dopisuje, każda osoba przyłącza się do pracy, niezależnie od tego jaki zawód wykonuje na co dzień. W zbiorze biorą udział nie tylko całe rodziny, ale też o pomoc proszeni są przyjaciele i znajomi, którym w podzięce też się pomaga lub ofiaruje gotową oliwę. Ze względu na fakt, że niemal każda rodzina posiada drzewka oliwne, aby produkować oliwę przynajmniej na swój własny użytek, pracy nie zabraknie dla nikogo. 

#3 Osioł - niezbędny towarzysz pracy

MIT: Dawniej, kiedy zbiory oliwek odbywały się tylko przy pomocy ludzkich rąk, ludziom w ciężkiej pracy pomagały zwierzęta. Najpowszechniejszym zwierzęciem w Grecji był osioł. Dzisiaj cały proces odbywa się mechanicznie, a owoce transportowane są samochodami dostawczymi. Dlatego w teraźniejszym krajobrazie brakuje tych sympatycznych choć nieco upartych zwierząt.  Jedynie na starych rysunkach i zdjęciach można jeszcze zobaczyć ludzi pracujących w towarzystwie osiołków. 

#4 Najcięższa praca kobiet

FAKT: Kiedyś praca przy zbiorze oliwek wymagała zarówno siły fizycznej od mężczyzn jak również wytrwałości i cierpliwości od kobiet, które de facto wykonywały najbardzej żmudne prace. Zbierały one bowiem na kolanach owoce z ziemi, przesiewały je z liści i patyków. Proces ten jest znany jako "masevelling" i odnosi się do słowa oznaczającego zbieranie. Praca kobiet wymagała klęczenia na twardych skalnych zboczach, pokrytymi kamykami, dlatego mówi się, że są one cichymi bohaterami produkcji oliwy z oliwek.  

#5 Oliwa z pierwszego tłoczenia

FAKT: Oliwki są zabierane do olejarni natychmiast po zbiorze, z reguły tego samego wieczoru. Nowoczesny sprzęt działa bardzo sprawnie, dlatego jeszcze tego samego dnia można wrócić do domu i rozpocząć rozładunek gotowej oliwy. Sam proces samego zbioru owoców zostanie powtórzony ponownie o świcie następnego dnia. Aby jakość oliwy z oliwek była najwyższa oliwki powinny jak najszybciej zostać poddane tłoczeniu. Ich zbyt długie leżakowanie po zbiorze powoduje wzrost kwasowości, która nie jest pożądana. 

 


Kornelia Michalak
Kornelia Michalak

Miłośniczka i pasjonatka podróży za jeden uśmiech do gwiazd lub tylko o jedną miejscowość dalej.

Z przypadku "Kretolożka". Ciągle poszukująca urokliwych zakątków

i oczekująca na niezwykłe spotkania z ludźmi.

podobne wpisy

Kreta w październiku

Kreta jest znana jako idealne miejsce wypoczynku w trakcie... Czytaj więcej

Greckie alkohole: raki (tsikoudia)

Raki (gr. ρακή) jest tradycyjnym kreteńskim alkoholem,... Czytaj więcej

Winnica Lyrarakis

Rodzina Lyrarakis tworzy wina od 1966 roku. Jest jednym... Czytaj więcej

Oliwa z oliwek to skarb Śródziemnomorza

Przez Homera nazwana „płynnym złotem”, przez mieszkańców... Czytaj więcej

Kreta w listopadzie

Kreta w listopadzie potrafi zachwycić swoim pięknem. Jesienią,... Czytaj więcej

Upominki z Krety: oliwkowe mydełka

Pośród wielu upominków z Krety z pewnością warto przywieźć... Czytaj więcej